การระงับความรู้สึกที่ปลอดภัย ประหยัดค่าใช้จ่ายและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมด้วย low flow anesthesia

ปัจจุบันโลกต้องเผชิญวิกฤตปัญหาสิ่งแวดล้อม เช่น ปัญหาขยะ มลพิษต่าง ๆ รวมทั้งภาวะโลกร้อน อันเป็นผลมาจากการกระทำของมนุษย์ การบริการระงับความรู้สึกแบบทั่วตัว (ดมยาสลบ) ส่งผลต่อภาวะโลกร้อนจากการใช้ก๊าซดมสลบ เช่น sevoflurane, desflurane ก่อให้เกิดปฏิกิริยาเรือนกระจกและเป็นสาเหตุหลักในการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ออกสู่ชั้นบรรยากาศประมาณสามล้านตัน คิดเป็นร้อยละ 5 ของปริมาณคาร์บอนไดออกไซด์ทั้งหมดที่่ปลดปล่่อยออกมาจากรพ. โดยร้้อยละ 5 ของยาดมสลบชนิิดไอระเหยมีเมตาบอลิซึมเกิดขึ้นในร่่างกาย ที่เหลือมากกว่าร้อยละ 95 ออกทางลมหายใจผู้้ป่่วยสู่่บรรยากาศ ห้องผ่าตัดแต่ละห้องมีเครื่องดมยาสลบรุ่นใหม่สามารถใช้เทคนิค low flow anesthesia  ได้ทั้งหมด  สาขาวิชาฯ ได้ตระหนักถึงความปลอดภัยของผู้ป่วยและปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม รวมทั้งช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายให้แก่รพ. จึงได้นำแนวทางการระงับความรู้สึกแบบทั่วตัวโดยใช้ low flow anesthesia ตั้งแต่ปี 2550 จนถึงปัจจุบัน โดยเพิ่มเปอร์เซ็นต์การใช้เทคนิค low flow anesthesia ทุกปี เนื่องจากเครื่องดมยาสลบรุ่นใหม่สามารถใช้ low flow anesthesia ได้ทั้งหมดจนถึงปี 2565 ได้กำหนดให้ใช้เทคนิคนี้มากกว่าร้อยละ 90  เพื่อ ลดการเกิดผลกระทบต่อผู้ป่วยและสิ่งแวดล้อม ประหยัดค่าใช้จ่ายให้แก่ รพ. และเป็นการพัฒนาคุณภาพที่สะท้อนการพัฒนางานบริการอย่างยั่งยืน

กำหนดให้ใช้เทคนิค low flow anesthesia โดยเปิดอัตราการไหลของก๊าซดมสลบน้อยกว่า 1 ลิตรต่อนาที มากกว่าร้อยละ 90 ตั้งแต่ปี 2565

• มีการใช้เทคนิค low flow anesthesia ในการระงับความรู้สึกแบบทั่วตัวมากกว่าร้อยละ 90 
• ลดค่าใช้จ่ายจากการซื้อยาดมสลบและเพิ่มกำไรจากส่วนต่างของยาดมสลบที่ใช้ลดลงอย่างน้อย 2,000,000 บาท/ปี
• ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเข้าสู่บรรยากาศ 600,000 kg.CO2 /ปี

วิธีการ/แนวทางการปฏิบัติจริง (PDCA) ในอดีต และที่ได้ปรับปรุงใหม่ในปัจจุบัน

• ตั้งแต่ปี 2550 ทำโครงการหาแนวทางลดโลกร้อนเข้าหารือในคณะกรรมการบริหารสาขาวิชาวิสัญญีวิทยาและกำหนดนโยบายใช้เทคนิค low flow anesthesia ในการระงับความรู้สึกแบบทั่วตัว
• บรรยายให้ความรู้ หลักการ วิธีการการให้ยาระงับความรู้สึกโดยใช้เทคนิค low flow anesthesia แก่บุคลากรทุกคนในสาขาวิชาฯ ทุกปี
• ประชาสัมพันธ์และรณรงค์การใช้เทคนิค low flow anesthesia ทุกห้องผ่าตัดที่ให้บริการระงับความรู้สึกแบบทั่วตัว
• ใช้เทคนิค low flow anesthesia โดยเปิดอัตราการไหลของก๊าซดมสลบที่น้อยกว่า 1 ลิตรต่อนาที ตั้งแต่ปี 2560 ตั้งเป้าให้ใช้มากกว่าร้อยละ 50 ต่อมาปรับเพิ่มเป้าหมายในปี 2562 เป็นมากกว่าร้อยละ 80 และปรับเพิ่มเป้าหมายในปี 2565 เป็นมากกว่าร้อยละ 90 จนถึงปัจจุบัน
• เก็บข้อมูลการใช้เทคนิค low flow anesthesia ตั้งแต่ปี 2558 และรายงานผลในที่ประชุมสาขาวิชาทุกเดือน
• คำนวณค่าใช้จ่าย โดยคำนวณรายรับจากจำนวนชั่วโมงของการดมยาสลบตามกรมบัญชีกลาง และรายจ่ายจากปริมาณการใช้ก๊าซดมสลบจริงต่อปี
• สร้างงานวิจัย เรื่อง การเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายและปริมาณการใช้ sevoflurane ในอัตราการไหลของก๊าซที่ 1 และ 2 ลิตรต่อนาที พบว่า การใช้อัตราการไหลของก๊าซที่ 1 ลิตรต่อนาทีช่วยลดค่าใช้จ่าย 101.9 บาท/ชม.

งบประมาณที่ใช้ในการจัดโครงการ-กิจกรรม “ไม่มี”

1. เริ่มเก็บข้อมูล ตั้งแต่ปี 2559 โดยปี 2560 ตั้งเป้าให้ใช้มากกว่าร้อยละ 50 ต่อมาปรับเพิ่มเป้าหมายในปี 2562 เป็นมากกว่าร้อยละ 80 และปรับเพิ่มเป้าหมายในปี 2565 เป็นมากกว่าร้อยละ 90 จนถึงปัจจุบัน
2. คำนวณค่าใช้จ่ายยาดมสลบตั้งแต่ปี 2559- 2568 (10ปี)

3. รายรับ: คำนวณจำนวนชั่วโมงรวมที่ใช้ low flow anesthesia 226,183 ชม. (คิดเงิน 540 บาทต่อชม.จากกรมบัญชีกลาง) รวมเป็นเงินรายรับทั้งหมด เท่ากับ 122,138,820 บาท รายจ่าย: คำนวณจากปริมาณการใช้ยาดมสลบทั้งหมด เท่ากับ 90,585,722 บาท สรุป ประหยัดค่าใช้จ่าย 31,553,098 บาท

4. จากงานวิจัยของ Leelanukrom L. พบว่าถ้าเปิดก๊าซออกซิเจน 0.5, 1.0, 2.0 ลิตรต่อนาที จะใช้ยาดมลสบ desflurane 8.77, 16.28, 31.73 มิลลิลิตรต่อชั่วโมง ดังนั้นเมื่อคำนวณปริมาณยาดมสลบ desflurane เมื่อเปิดก๊าซออกซิเจนปริมาณต่างๆ ตามจำนวนชั่วโมงรวมที่ใช้ low flow anesthesia 226,183 ชั่วโมง

5. ก๊าซออกซิเจน (ลิตรต่อนาที)	ปริมาณยาดมสลบ desflurane (มิลลิลิตร)	Carbon Dioxide Equivalents (CO2e) (kg.CO2)
   0.5	1,983,625	3,439,160
   1.0	3,682,259	6,384,239
   2.0	7,176786	12,443,028

6. ดังนั้นเมื่อคำนวณปริมาณยาดมสลบ desflurane ตามการเปิดก๊าซออกซิเจน ถ้าเปิดก๊าซเพิ่มจะใช้ยาดมสลบเพิ่มขึ้น เป็นจำนวนเท่าตัว ดังนั้นเมื่อลดปริมาณก๊าซออกซิเจนลงตามตัวอย่าง เช่น จาก 2 ลิตรต่อนาที เป็น 0.5 ลิตรต่อนาทีจะลดปริมาณยาดมสลบ desflurane ลงถึง 3.6 เท่า และคิดเป็นปริมาณ Carbon Dioxide Equivalents (CO2e) ที่ลดลง 9,003,868 kg.CO2

แนวทาง low flow anesthesia เป็นการให้บริการระงับความรู้สึกที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม รวมถึงช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายสอดคล้องกับแผนกลยุทธ์ของโรงพยาบาล ลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ออกสู่ชั้นบรรยากาศ เป็นการพัฒนาคุณภาพที่สะท้อนตามกรอบแนวทางการพัฒนาอย่างยั่งยืน Sustainable Development Goals (SDGs) เป้าหมายที่ 3 Good Health and Well-being สำหรับบุคลากรในห้องผ่าตัดและเป้าหมายที่ 13 Climate Action จึงควรสนับสนุนและส่งเสริมอย่างต่อเนื่องจนเป็นวัฒนธรรมองค์กรและควรเผยแพร่ให้แก่หน่วยงานวิสัญญีวิทยาอื่น ๆ ในประเทศ

1. แผนหรือแนวทางการพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่องในอนาคต

ปรับเป้าหมายการใช้ low flow anesthesia ให้ได้มากกว่าร้อยละ 95 และการทำเทคนิค Auto Gas Control (AGC) ให้เพิ่มขึ้นมากกว่าร้อยละ 20

2.จุดแข็ง (Strength) หรือ สิ่งที่ทำได้ดีในประเด็นที่นำเสนอ

ลดค่าใช้จ่ายให้กับโรงพยาบาล ลดการเกิดผลกระทบต่อผู้ป่วยด้านการปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม เป็นการพัฒนาคุณภาพที่สะท้อนตามกรอบแนวทางการพัฒนาอย่างยั่งยืน Sustainable Development Goals (SDGs) เป้าหมายที่ 3 Good Health and Well-being สำหรับบุคลากรในห้องผ่าตัดเนื่องจาการลดลงของยาดมสลบส่วนเกินและเป้าหมายที่ 13 Climate Action สำหรับการลดการทำลายสิ่งแวดล้อมและโลกของเรา

3.กลยุทธ์ หรือ ปัจจัยที่นำไปสู่ความสำเร็จ

ความร่วมมือและความตระหนักถึงปัญหาสิ่งแวดล้อมของบุคลากรสาขาวิชาวิสัญญีวิทยาทุกคน การสนับสนุนเครื่องดมยาสลบขั้นสูงจากคณะแพทยศาสตร์ การรายงานผลการใช้เทคนิค low flow anesthesia ทุกเดือนและการกระตุ้นเตือนของอาจารย์วิสัญญีแพทย์

4. ปัญหา อุปสรรค และแนวทางแก้ไข

สาขาวิชาเป็นที่ฝึกอบรมของแพทย์ใช้ทุนแพทย์ประจำบ้านและพยาบาลเพิ่มพูนทักษะวิสัญญี จึงจำเป็นที่จะต้องให้ความรู้และฝึกฝนการให้ยาระงับความรู้สึกแบบ low flow anesthesia อย่างสม่ำเสมอ

• Kitsiripant C, Boonmuang P, Chatmongkolchart S, Tanasansuttiporn J, Liochaichan N, Jantawong N, A Comparison of the Cost and Consumption of Sevoflurane and Litholyme at Total Gas Flow Rates of 1 and 2 Liters Per Minute: A Randomized Controlled Trial. J Health Sci Med Res 2023; 41 (1): e2022895.
• Leelanukrom R, Tuchinda L, Jiamvorakul P, Koomwong A, Desflurane Concentrations and Consumptions during Low Flow Anesthesia. J Med Assoc Thai 2014; 97 (1): 64-70.
• Edmonds A, Stambaugh H, Pettey S, Daratha KB, Evidence-Based Project: Cost Savings and Reduction in Environmental Release with Low Flow Anesthesia. Amer Assoc Nur Anesth J 2021; 89 (1): 27-33.